سیاست جدید پاکستان با افغانستان؛ سیاستی که قابل اعتماد نیست!!!

با بی نتیجه ماندن مذاکرات صلح در قطر، رویکرد پاکستان در قبال افغانستان تغییر کرده و اسلام آباد در تلاش فصل جدیدی در روابط با کابل است. پاکستانی که هیچگاه سیاست شفاف و یکدستی در برابر افغانستان نداشته و در ده سال اخیر پناهگاه های اصلی گروه طالبان و القاعده بوده و زمینه ساز اصلی  نا امنی ها و شورش ها در  افغانستان بوده است.

تاجاییکه مقام های ارشد دولتی و کارشناسان افغان مداخلات مستقیم پاکستان را  در امور افغانستان تایید کردند و خواستار قطع این مداخلات شده اند.

با این وجود،  پاکستان خواهان ایجاد فصلی جدید در روابط با افغانستان است و سفر حنا ربانی، وزیر امور خارجه پاکستان به کابل در این شرایط حساس،  نشان دهنده این موضوع است. این فصل جدید در حالی آغاز می‌شود که پاکستان بدون در نظر گرفتن مناسبات تنش‌آلود خود با کشورهای بزرگ به خصوص آمریکا دست به این اقدام می‌زند.

این کشور در گذشته از یک گروه خاص در افغانستان حمایت می‌کرد اما در سیاست جدید، اسلام آباد قصد دوستی با  افغانستان را دارد. سیاستی که نمی توان به آن اعتماد کرد.

از سوی دیگر نشست مشترک پاکستان، افغانستان و ایران در اسلام آباد زمانی صورت گرفت که  پاکستان احساس کرده که دیگر از اهرمی بنام طالبان بطور گسترده نمی تواند برای نفوذ در افغنانستان استفاده کند و لازم است تا در نشستی بازهم مانند گذشته حکومت افغانستان را فریب داده توجه مسولان افغانستان را به سمت پاکستان متمایل سازد.

پاکستان شدیدا نگران است که در مذاکرات قطر به حاشیه رانده شده است و طالبان بیشتر تمایل به پیشنهادهای امریکا نشان داده اند و دراین میان نقش پاکستان کمرنگ شده است.

مدتی است که پاکستان، زیر فشارهای ایالات متحده امریکا قرار دارد و تنش های داخلی میان حکومت نظامی و ملکی اش افزایش یافته و از سویی هم درچنین شرایطی نگران آینده مذاکرات صلح دولت افغانستان با طالبان است تا مبادا سهم و انتظارات پاکستان دراین روند فراموش شود.

سفر ناگهانی اخیر یوسف رضا گیلانی به قطر نشان دهندهء این نگرانی است تا  به نوعی درجریان مستقیم گفتگوهای صلح با طالبان و دفترسیاسی شان در آن کشور قرار گیرد. این امر نشان دهنده سیاست دوگانه پاکستان در برابر افغانستان است.

از سویی هم پاکستان از دولت افغانستان می خواهد که کابل با این کشور هماهنگ باشد و افغانستان مناسبات منطقه یی خود را با کشورهای منطقه از جمله هند توسعه ندهد.

با تجربه های تلخ گذشته می توان استنباط کرد که تا زمانی که پاکستان به اهداف استراتژیک خود در افغانستان نرسد از حمایت گروه های هراس افکنی دست بردار نیست و تار زمانی که ماعتماد ردم افغانستان را بدست نیاورد و پایگاه های شورشیان در کشورش ازبین نبرد و بصورت عملی از  تامین صلح و امنیت در افغانستان حمایت نکند، این تغییر رویکردها و سفرهای تشریفاتی، نمی تواند نشان دهنده دوستی سالم پاکستان با افغانستان باشد. مردم افغانستان انتظار دارند تا پاکستان دست خود را از امور افغانستان کوتاه سازد و از حمایت از گروه های شورشی درخاکش دست بردارد.

در حالیکه پاکستان همچنان از شبکه حقانی، شورای کویته ، شورای پشاور، طالبان و القاعده حمایت می کند و می خواهد که از این گروه ها هم در افغانستان و هم در هند استفاده نماید. ای اس آی پاکستان منبع اصلی حمایت ها از گروه های شورشی و افراطی در منطقه است تا منافع آن کشور را تامین می کند.

ایالات متحده امریکا متحد استراتژیک افغانستان است و همه ساله برای مبارزه با هراس افگنی در منطقه و افغانستان به پاکستان امتیاز می دهد اما پاکستان کمتر به این امر همکاری نموده و همیشه از برگ برنده خود که همانا داشتن قدرت هسته یی است استفاده کرده و  این موضوع یکی از نقاط قوت پاکستان منحیث یک قدرت ارشد در منطقه است.

در چنین شرایط چیزی که  بیش از همه برای افغانستان اهمیت دارد، این است که دولت افغانستان با تجربه ها و دوگانگی هایی که از سیاست پاکستان دیده، نباید فریب این تغییر رویکرد را بخورد و از دیپلماسی اش  بصورت فعال و سنجیده شده در راستای  تامین اهداف سیاست خا جی کشور استفاده نماید تا منافع ملی کشور نیز تامین گردد. از طرف دیگر دولت افغانستان باید تلاش کند تا روابط استراتژیک خود را با کشورهای جهان و منطقه گسترش دهد تا بتواند توانمندی ها و پشتیبانی های جهانی اش را افزایش دهد و در چنین شرایط،  این روابط راهبردی است که می تواند دولت افغانستان را پس از 2014 میلادی پایدار و اطمینان خاطر سازد و زمینه های تامین امنیت وصلح در کشور استوار کند.

نویسنده: فیصل کریمی روزنامه نگار و استاد دانشگاه

نظرتان را بنویسید